03-09-2009 | De opzet en uitvoering van het onderzoek naar 'beste ziekenhuizen' dat Elsevier jaarlijks uitvoert, vertoont gebreken volgens de Nederlandse MarktOnderzoekAssociatie (MOA).
Nieuws
Ziekenhuizenranglijst Elsevier niet betrouwbaar
In een persbericht laat de MarktOnderzoekAssociatie (MOA) weten dat door tekortkomingen in de manier waarop het onderzoek is uitgevoerd, de recent uitgebrachte ranglijst niet betrouwbaar is. Sinds 1996 publiceert Elsevier in samenwerking met onderzoeker/beleidsadviseur Peter Lagendijk jaarlijks een onderzoek over de kwaliteit van ziekenhuizen in Nederland.
Hierbij worden medisch deskundigen als specialisten, het verpleegkader, bestuur/management en huisartsen benaderd om een oordeel te geven over hen bekende ziekenhuizen, inclusief het ziekenhuis waar zij zelf aan verbonden zijn of veel mee te maken hebben.
Bij een aantal ziekenhuizen en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) zijn vragen gerezen over de onderzoeksaanpak van Elsevier/Lagendijk. In opdracht van de NVZ heeft de MOA een controle-onderzoek uitgevoerd op de resultaten van het Elsevier-onderzoek in 2008.
Steekproef
Een van de gebreken die de MOA constateert, is dat de steekproef niet representatief genoeg is. Er is sprake van zelfselectie. Dit wil zeggen dat respondenten (ziekenhuizen) zelf kunnen bepalen wie de vragenlijsten invullen en met hoeveel personen ze meedoen.
Daarnaast beoordelen de deelnemers het eigen ziekenhuis systematisch hoger dan andere ziekenhuizen. De onderzoeksexperts raden aan om niet alleen de opinies van deskundigen en van patiënten mee te nemen, maar ook feiten over medische prestaties.
Reactie
Arthur van Leeuwen, chef redactie onderzoek van Elsevier, zegt in een reactie op de site van het reclameblad Adformatie dat de MOA wel weet hoe marktonderzoek werkt, maar niet begrijpt wat de beperkingen zijn van dit specifieke onderzoek. Omdat het gaat om een zeer gesloten sector, is het volgens hem praktisch onhaalbaar om dezelfde maatstaven aan te leggen als bij regulier marktonderzoek.
Van Leeuwen: "Ziekenhuizen moeten opgeven óf ze complicaties registreren, maar daarmee weet je eigenlijk nog niets. In het Elsevier-onderzoek vragen we bijvoorbeeld specialisten, die ervaring hebben met zo'n 4 ziekenhuizen, of ze de indruk hebben dat er in ziekenhuis X veel of weinig complicaties optreden. Dat biedt patiënten relevante informatie.”
“De beoordeling van ziekenhuizen komt tot stand doordat bijna 5000 medisch specialisten, verpleegkundigen huisartsen en ziekenhuisbestuurders een vragenlijst invullen met ruim honderd items." Van Leeuwen zegt overigens dat een deel van de MOA-kritiek al is ondervangen in het volgende onderzoek.
Patiëntenperspectief
Niet alleen Elsevier maar ook de samenwerkende kankerpatiëntenorganisaties zijn bezig de zorg in ziekenhuizen in kaart te brengen. Dit najaar zullen de patiëntenorganisaties voor bloed- en lymfklierkanker minimumeisen uitbrengen waaraan de hemato-oncologische zorg in de Nederlandse ziekenhuizen volgens hen moet voldoen. Ook voor dikkedarmkanker komen er minimumeisen vanuit patiëntenperspectief.
In de ogen van de patiëntenorganisaties zijn de eisen van patiënten een meetinstrument waar de patiënt meer aan heeft dan aan een ranglijst, omdat ze uitgaan van wat volgens patiënten belangrijk is. Daarbij geven ze een oordeel over de zorg bij een specifieke aandoening. Een ziekenhuis kan bijvoorbeeld goede zorg leveren aan mensen met dikkedarmkanker, maar in de zorg voor mensen met leukemie tekortschieten.
Lees meer over Bloed- en lymfklierkankerzorg beoordeeld vanuit patiëntenperspectief.
Bekijk de ranglijst van Elsevier.
Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)
